یکی از مهمترین سؤالات هنگام خرید و طراحی قفسه صنعتی این است که هر طبقه یا هر دهانه قفسه چقدر وزن را تحمل میکند؟ پاسخ این سؤال یک عدد ثابت نیست؛ زیرا ظرفیت باربری قفسه به نوع سازه، ابعاد تیرها و ستونها، طول دهانه، تعداد طبقات، ارتفاع قفسه و نحوه قرارگیری بار بستگی دارد. بنابراین نمیتوان تنها با نگاه کردن به ظاهر قفسه، ظرفیت واقعی آن را مشخص کرد.
بار مجاز قفسه صنعتی یعنی چه؟
بار مجاز، حداکثر وزنی است که یک قفسه در شرایط طراحیشده میتواند به شکل ایمن تحمل کند. این ظرفیت ممکن است برای هر طبقه، هر دهانه یا کل سازه اعلام شود. به همین دلیل هنگام خرید باید از فروشنده دقیقاً پرسید ظرفیت اعلامشده مربوط به کدام بخش است.
برای مثال، اگر دو پالت ۸۰۰ کیلویی روی یک طبقه قرار بگیرند، مجموع بار آن طبقه ۱۶۰۰ کیلوگرم خواهد بود؛ اما این موضوع بهتنهایی به معنای مناسب بودن قفسه برای این وزن نیست. ظرفیت نهایی باید بر اساس مشخصات کامل سازه تعیین شود.
چه عواملی بر تحمل وزن قفسه تأثیر دارند؟
۱. طول دهانه قفسه
یکی از عوامل مهم، طول دهانه بین دو ستون است. هرچه دهانه افزایش پیدا کند، تیر باید فاصله بیشتری را پوشش دهد و شرایط باربری آن تغییر میکند. به همین دلیل هنگام سفارش قفسه راک یا سایر قفسههای صنعتی، فقط طول کل ردیف کافی نیست و باید طول هر دهانه نیز مشخص شود.
۲. مشخصات تیرهای باربر
تیرها وزن کالا را دریافت کرده و آن را به ستونها و قابهای عمودی منتقل میکنند. طول تیر، شکل و ابعاد مقطع، ضخامت ورق، نوع اتصال و نحوه توزیع بار، همگی میتوانند روی ظرفیت تیر اثر بگذارند.
بنابراین نمیتوان صرفاً بر اساس ضخامت ظاهری یک تیر درباره میزان تحمل وزن آن قضاوت کرد. طراحی مجموعه باید با توجه به بار موردنظر انجام شود.
۳. ستونها و قاب قفسه
وزن کالا ابتدا به تیرها و سپس به قابهای عمودی منتقل میشود و در نهایت به کف میرسد. بنابراین اگر تیرها برای بار سنگین انتخاب شوند اما ستونها یا مهاربندی توان تحمل آن را نداشته باشند، کل سیستم برای بار موردنظر مناسب نخواهد بود.
به همین دلیل ظرفیت قفسه صنعتی باید برای کل سازه بررسی شود، نه فقط یک قطعه از آن.
۴. ارتفاع و تعداد طبقات
افزایش ارتفاع قفسه و تعداد طبقات نیز شرایط بارگذاری را تغییر میدهد. فرض کنید روی هر طبقه دو پالت ۷۰۰ کیلویی قرار گیرد؛ بار همان طبقه ۱۴۰۰ کیلوگرم خواهد بود. اگر چهار طبقه مشابه داشته باشیم، مجموع کالاهای ذخیرهشده در آن دهانه به ۵۶۰۰ کیلوگرم میرسد.
البته این محاسبه فقط وزن کالاها را نشان میدهد و به معنای آن نیست که قفسه الزاماً ظرفیت ۵۶۰۰ کیلوگرم دارد. ظرفیت واقعی باید بر اساس طراحی کامل سیستم تعیین شود.
۵. نحوه توزیع بار
فقط وزن کالا اهمیت ندارد؛ نحوه قرار گرفتن بار روی قفسه نیز بسیار مهم است. پالت، کارتن، باکس یا قطعات صنعتی با وزن یکسان ممکن است به دلیل تفاوت در سطح تماس و نحوه توزیع وزن، فشار متفاوتی به تیرها وارد کنند.
همچنین در انبارهایی که جابهجایی کالا با لیفتراک انجام میشود، نوع تجهیزات حمل بار و فضای موردنیاز برای مانور آنها باید هنگام طراحی قفسه در نظر گرفته شود.
برای انتخاب قفسه با ظرفیت مناسب چه اطلاعاتی لازم است؟
قبل از سفارش قفسه صنعتی بهتر است اطلاعاتی مانند وزن سنگینترین بار، ابعاد کالا یا پالت، تعداد طبقات موردنیاز، ارتفاع سالن، ابعاد محل نصب و نوع تجهیزات جابهجایی مشخص شود.
نکته مهم این است که وزن سنگینترین بار مورد انتظار را اعلام کنید، نه میانگین وزن کالاها. اگر بیشتر محصولات ۴۰۰ کیلوگرم وزن دارند اما احتمال قرار گرفتن یک بار ۹۰۰ کیلویی روی قفسه وجود دارد، طراحی باید این شرایط را نیز پوشش دهد.
آیا میتوان ظرفیت قفسه موجود را افزایش داد؟
گاهی میتوان با تغییر برخی اجزای قفسه، ظرفیت آن را افزایش داد؛ اما این کار نباید بدون بررسی فنی انجام شود. اضافه کردن طبقه یا قرار دادن بار سنگینتر ممکن است فشار بیشتری به تیرها، ستونها، اتصالات، مهاربندی و حتی کف وارد کند.
بنابراین پیش از افزایش ظرفیت باید مشخص شود که تمام اجزای سیستم توان تحمل بار جدید را دارند.
چه زمانی نباید روی قفسه بارگذاری کرد؟
اگر تیر قفسه دچار خمشدگی غیرعادی شده، ستون تغییر شکل داده، اتصالات آسیب دیده یا قفسه بر اثر برخورد لیفتراک صدمه دیده است، ادامه بارگذاری بدون بررسی مجدد کار درستی نیست. همچنین اگر وزن یا نوع کالا نسبت به زمان طراحی قفسه تغییر کرده باشد، نباید ظرفیت قبلی را بدون بررسی برای شرایط جدید معتبر دانست.
جمعبندی
بار مجاز روی قفسه صنعتی یک عدد ثابت نیست و به عواملی مانند مشخصات تیر و ستون، طول دهانه، ارتفاع قفسه، تعداد طبقات، وزن کالا و نحوه توزیع بار بستگی دارد.
بنابراین هنگام خرید قفسه به جای اینکه فقط بپرسید «این قفسه چند کیلو تحمل میکند؟»، بهتر است بپرسید: «این ظرفیت برای چه شرایطی محاسبه شده و آیا با نیاز واقعی انبار من مطابقت دارد؟»
با بررسی دقیق وزن بار، ابعاد پالت، تعداد طبقات، ارتفاع سالن و روش جابهجایی میتوان قفسهای انتخاب کرد که ظرفیت کافی داشته باشد و استفاده ایمن و بهینهای از فضای انبار فراهم کند.
شما عزیزان می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به سایت قفسه وکیلی مراجعه نمایید.

عوامل مؤثر بر قیمت ویترین جواهر و هزینه طراحی آن