وایر شمع خودرو به عنوان قطعه ای است، که در سیستم جرقه زنی استفاده می شود. این قطعه وظیفه دارد، که ولتاژ بالا را از کوئل، باتری و دلکو به شمع انتقال دهد. وایر یا سیم شمع خودرو نقشی شبیه به سیم های انتقال برق دارد. این وایرها دارای روکش محافظ و عایق هستند. گروه زنجان سایپا یدک در ادامه به بررسی بیشتر این موضوع خواهیم پرداخت.
آشنایی با وظیفه وایر شمع خودرو
وایر شمع خودرو نقش بسیار مهمی در عملکرد صحیح موتور بر عهده دارد. همانطور که می دانید، برای ایجاد جرقه در شمع و به وجود آمدن احتراق به مخلوط سوخت و هوا احتیاج است، وایر شمع ماشین وظیفه دارد، این نیرو را منتقل کند. در صورتی که وایر دچار فرسودگی یا آسیب دیدگی شود، امکان دارد، که شمع ها جرقه ی ضعیفی را ارائه دهند. این امر در جای خود می تواند به افزایش مصرف سوخت تولید دود و آلایندگی بیشتر منجر شود. علاوه بر این وجود مشکل در این قطعه باعث افت توان موتور و کاهش شتاب خواهد شد.
زمانی که موتور خودرو روشن می شود، کوئل ولتاژ بالایی را تولید خواهد کرد. وظیفه ی وایر شمع خودرو انتقال این ولتاژ به شمع ها می باشد. در ادامه شمع از این میزان ولتاژ برای جرقه زنی استفاده می کند.
ساختار و جنس وایر شمع خودرو
با توجه به عملکرد و کاربرد وایر شمع خودرو جنس آن را باید از بین رسانا انتخاب کنند. معمولا این رسانا به صورت سیم یا مفتول بوده که به وسیله ی عایق مورد محافظت لازم قرار می گیرد. این عایق از چند لایه با جنس های مختلف تشکیل شده است. وجود لایه های متفاوت باعث شده، که مقاومت عایق در برابر افزایش حرارت موتور مقاوم باشد. در صورتی که عایق به هر دلیلی دچار پارگی یا شکاف شود، مشکل برق دزدی به وجود می آید.
یکی از مهمترین وظایفی که برای وایر شمع خودرو وجود دارد، ایجاد ارتباط میان کوئل، شمع و دلکو می باشد. وایر شمع ماشین برای ایجاد این ارتباط در دو طرف خود مجهز به رابط های مخصوص شده است. با توجه به حساسیت این رابط ها در برابر گرد و غبار، رطوبت از درپوش های مخصوص برای حفاظت از آن ها استفاده شده است. در صورتی که هر کدام از این رابط ها تحت تاثیر رطوبت، گرد و غبار و ….. قرار بگیرد، وایر شمع خودرو عملکرد نادرستی خواهد داشت، عملکرد نادرست موتور را به دنبال خواهد داشت.
انواع وایر شمع خودرو
وایر شمع ماشین با توجه به ساختار مشابه ای که دارند، از لحاظ جنس و لایه های درونی دارای تفاوت هایی هستند. در کل این وایر ها را به سه دسته ی زیر تقسیم می کنند.
§ وایر سیمی
یکی از قدیمی ترین نمونه های موجود در بین وایر شمع خودرو مدل وایرهای سیمی می باشد. البته استفاده از این نوع وایر چندان رایج نیست. در این وایرها از مس یا فولاد به عنوان رسانا استفاده کرده اند. همین امر باعث شده، که انعطاف پذیری آن به مقدار زیادی کاهش پیدا کند. جنس نامطلوب رسانا در این دسته از وایرها باعث ایجاد نویز و پارازیت بیشتری نسبت به سایر نمونه ها می شوند.
§ وایر ابریشمی
در ساختار وایر شمع خودرو ابریشمی هیچ نوع سیمی وجود ندارد. جنس رسانا در این نوع وایر از جنس سیلیکون و لاتکس انتخاب می گردد. این نوع وایر دارای مزیت های زیادی مانند مقاومت بالا، انعطاف پذیری مناسب، تولید کم نویز و پارازیت برخوردار است. وایر شمع های ابریشمی به دلیل ساختار مناسبی که دارند، از عملکرد مناسبی برخوردارند. ساختمان این وایر بسیار پیشرفته بوده، جهت انتقال ولتاژها از رشته های نازک استفاده می کنند. در صنعت خودروسازی ایران از این نوع وایر بیشتر از سایر نمونه ها استفاده می کنند.
§ وایر بوبین دار
وایر شمع خودرو مدل بوبین دار به عنوان جدیدترین نوع این قطعات شناخته می شوند. معمولا این وایرها را با عنوان کلاس F می شناسند. در این وایرها از کروم و نیکل به عنوان رسانا استفاده می کنند. این رسانا توسط یک فنر به صورت لایه ای از جنس فریت یا بوبین پوشش داده شده است. در واقع باید بدانید، که وایر شمع های بوبین دار بهترین نوع این قطعات به شمار می روند. این وایرها دارای ساختار پیشرفته ای هستند، که جنس و لایه های آن ها نسبت به دیگر گزینه ها تفاوت دارد.
ویژگی های وایر شمع خودرو
وایر شمع خودرو برای اینکه بتواند، عملکرد صحیحی از خود نشان دهد، باید از ویژگی های خاصی برخوردار باشند.
§ کارایی مناسب در دماهای مختلف
وایر شمع ماشین به دلیل اینکه به صورت دائمی در برابر گرما و سرمای شدید قرار می گیرد، علاوه بر این در روزهای سرد زمستانی نیز امکان دارد در بازه ی زمانی کوتاهی تغییرات دمایی زیادی را تجربه کند. با این رویکرد یک وایر مناسب باید در اوج سرمای زمستان و گرمای تابستان این امکان را داشته باشد، که که بدون هیچ گونه اختلالی عمل برق رسانی را به بهترین شکل ممکن انجام دهد.
§ هدایت الکتریکی از کویل و دلکو
وظیفه ی شمع خودرو ایجاد جرقه زنی است. بنابراین باید جریان برق بدون نویز یا نوسان، پارازیت از طریق کویل یا دلکو دریافت کند. این فرایند زمانی انجام می گیرد، که وایر شمع خودرو بتواند جریان را بدون برق دزدی، مقاومت یا اتلاف انجام دهد.
میانگین مقاومت استاندارد برای یک متر کابل بین 4500 تا 5600 اهم وجود دارد. طبیعی است که هر چقدر طول کابل کمتر باشد، از مقاومت کمتری برخوردار خواهد بود.
§ کارایی بالا در محیط های روغنی و اسیدی
همیشه این احتمال دارد، که در زیر کاپوت خودرو نشتی اسید و روغن اتفاق بیفتد. یک وایر شمع خودرو مناسب باید در زمان تماس با این مواد دچار اختلال نشود. این قطعات باید کماکان عملیات برق رسانی به شمع را مانند شرایط عادی انجام دهد.
§ کارایی بالا در فضاهای مرطوب
همیشه احتمال وجود رطوبت در اثر بارندگی یا شستشوی خودرو وجود دارد. وایر شمع خودرو باید این قابلیت را داشته باشد، که حتی در زمانی که در معرض رطوبت قرار می گیرد، نیز در انتقال جریان به شمع دچار نشتی و اختلال نگردد. بنابراین هرگاه در شرایط بارانی عملکرد خودرو دچار مشکل شد، وایرها را مورد بررسی قرار دهید.
§ عدم تداخل در قطعات الکتریکی
انتخاب وایر شمع خودرو نامرغوب معمولا باعث ایجاد اختلال و پارازیت خواهد شد. شاید در ابتدا این موضوع چندان مهم به نظر نرسد، اما وجود پارازیت عملکرد سایر سیستم های برقی را تحت تاثیر قرار می دهد. به عنوان مثال رادیوی خودرو در صورت وجود پارازیت امکان دریافت ایستگاه ها را با کیفیت مناسب نخواهد داشت. بنابراین یک وایر ماشین استاندارد علاوه بر برق رسانی مناسب به شمع خودرو نباید با ایجاد پارازیت اختلال در کار سایر قطعات به وجود آورد.
سخن پایانی
در این مطلب به بررسی وظیفه، انواع و ویژگی های وایر شمع خودرو پرداختیم. نکته ی مهمی که در زمان انتخاب این قطعات وجود دارد، مراجعه به مراکز معتبر تامین کننده ی قطعات مانند زنجان سایپا یدک می باشد.
سوالات متداول
1-بهترین نوع وایر شمع خودرو کدام است؟
وایر شمع بوبین دار به عنوان جدیدترین نمونه وایر شمع ها شناخته شده، که از نیکل و کروم به عنوان رسانا در آن انتخاب شده است.
2- کدام وایر شمع فاقد سیم است؟
وایر شمع ابریشمی در این مدل به جای رسانا از لاتکس و سیلیکون استفاده شده است. معمولا خودرو سازان ایرانی این نوع وایر را ترجیح می دهند.
یدک کش ها چه تفاوتی با هم دارند؟